Vanaf 1 januari 2024 gaat de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in. De Wkb is ervoor om te zorgen dat gebouwen in Nederland veilig en goed gebouwd worden. Voor u gaat bouwen gaat u na of uw bouwwerk onder de Wkb valt. Als dit het geval is, moet u een kwaliteitsborger – een onafhankelijke controleur – inschakelen. Uw aannemer of architect kan u hierbij helpen. 

De kwaliteitsborger kijkt mee in het plan, tijdens de bouw en bij de oplevering. Hij of zij controleert alle technische regels en kwaliteitseisen, precies op het moment dat het nodig is. Dit scheelt tijd en voorkomt fouten. Bekijk hieronder het filmpje met de titel 'Bouwen onder kwaliteitsborging. Een stappenplan voor kleine aannemers en consumenten' voor uitleg over de stappen die u moet nemen. 

Uitgeschreven tekst van de video 'Bouwen onder kwaliteitsborging'

In 2024 treden de Omgevingswet en de wet Kwaliteitsborging voor het bouwen in werking. Wilt u in 2024 gaan bouwen of verbouwen? Dan moet u de volgende stappen nemen voordat de bouw kan beginnen.

Stap 1: U zoekt een architect, adviseur of aannemer om samen uw bouwplannen uit te voeren. Of misschien gaat u zelf bouwen. In alle gevallen is het van belang dat u eerst nagaat of u een omgevingsvergunning nodig heeft voor uw bouwplan. Dat kan via de website Omgevingsloket.nl.

Stap 2: Als u een vergunning nodig heeft moet u aangeven hoe uw bouwplan eruitziet en waar u het uiteindelijke bouwwerk voor wil gebruiken. De gemeente toetst uw plannen aan het omgevingsplan en kijkt of het binnen de omgeving past.

Stap 3: Als uw bouwplan valt onder de zogeheten gevolgklasse 1 dan moet u voor u kunt gaan bouwen een onafhankelijke kwaliteitsborger inschakelen. Deze kwaliteitsborger kijkt of uw bouwplan aan de regels voldoet. Hij legt vast wat de risico’s zijn en welke maatregelen moeten worden genomen om te zorgen dat uw bouwplan uiteindelijk aan de regels voldoet. U kunt een kwaliteitsborger vinden op Omgevingsloket.nl. Bij gevolgklasse 1 moet u denken aan woningen, verbouw of nieuwbouw, en eenvoudige bedrijfsgebouwen. Of uw bouwproject onder gevolgklasse 1 valt kunt u ook via Omgevingsloket.nl nagaan.

De kwaliteitsborger maakt een risicobeoordeling en legt controlemaatregelen vast in een zogenoemd borgingsplan. Met dit borgingsplan moet u, uw architect, adviseur of aannemer via het Omgevingsloket.nl een bouwmelding doen bij de gemeente. Bij de melding geeft u ook aan welke kwaliteitsborger u heeft gecontracteerd. Let op: de bouwmelding moet uiterlijk 4 weken voor u met de bouw start bij uw gemeente binnen zijn. Tijdens het bouwen of verbouwen zal de kwaliteitsborger de bouw controleren. Hij of zij kijkt of alles volgens de bouwtechnische regels verloopt. Als eventuele afwijkingen zijn aangepast, het bouwproject klaar is én aan alle regels voldoet, stelt de kwaliteitsborger een verklaring op.

Stap 4: Als het bouwproject klaar is en aan de regels voldoet, stelt de kwaliteitsborger een verklaring op. Deze verklaring stuurt u samen met het dossier dat de aannemer heeft gemaakt als gereedmelding naar de gemeente.

Stap 5: Twee weken na deze melding mag u het nieuwe project in gebruik nemen.

Wat verandert er?

De Omgevingswet knipt de bouwvergunning op in twee delen: een ruimtelijke en een technische vergunning. De ruimtelijke bouwvergunning gaat over de vraag of u op een bepaalde plek het door u gewenste gebouw mag bouwen. Dat staat in het gemeentelijke omgevingsplan. De technische bouwvergunning gaat over de vraag of uw bouwwerk voldoet aan de technische regels en kwaliteitseisen. Eerder voerde de gemeente de controle uit. Onder de Wkb is dit een taak van de kwaliteitsborger.

Vanaf 1 januari hoeft u niet langer voor alle bouwwerken een technische bouwvergunning aan te vragen. Voor bijvoorbeeld een woonhuis, fietsbrug of eenvoudig bedrijfspand voldoet een bouwmelding bij de gemeente. Wel moet u bij deze bouwwerken een kwaliteitsborger inschakelen. 

Wat betekent dit voor u?

Wilt u in 2024 gaan bouwen? Dan moet u de volgende stappen nemen voordat de bouw kan beginnen.

  • Stap 1: U zoekt een architect, adviseur of aannemer om samen uw bouwplannen uit te voeren. Of misschien gaat u zelf bouwen. Het is belangrijk dat u eerst checkt of u een omgevingsvergunning nodig heeft voor uw bouwplan. Dat kan via de website het Omgevingsloket(externe link).
  • Stap 2: Heeft u een vergunning nodig? Dan moet u aangeven hoe uw bouwplan eruitziet en waar u het bouwwerk voor wilt gebruiken. De gemeente toetst uw plannen aan het omgevingsplan en kijkt of het binnen de omgeving past.
  • Stap 3: Valt uw bouwwerk onder gevolgklasse 1 (denk aan verbouw- of nieuwbouw woningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen)? Dan moet u een onafhankelijke kwaliteitsborger inschakelen. Deze kwaliteitsborger kijkt of uw bouwplan aan de regels voldoet. Hij legt vast wat de risico’s zijn. En welke maatregelen u moet nemen om te zorgen dat uw bouwplan aan de regels voldoet. U kunt een kwaliteitsborger vinden in het Register instrumenten kwaliteitsborging(externe link)
  • Stap 4: Als het bouwproject klaar is, stelt de kwaliteitsborger een verklaring op. Deze verklaring stuurt u, samen met het dossier dat de aannemer heeft gemaakt, als gereed melding naar de gemeente. De kwaliteitsborger vertelt u hoe u dat kunt doen. 
  • Stap 5: Bij een akkoord, mag u 2 weken na deze melding het nieuwe project in gebruik nemen.

Voor verbouw hoeft u per 1 januari 2024 nog geen kwaliteitsborger in te schakelen. Het inschakelen van een kwaliteitsborger voor verbouw wordt pas op een later tijdstip verplicht. Het is nog niet bekend vanaf wanneer, maar dit zal op zijn vroegst op 1 januari 2025 zijn. 

Meer informatie

Meer weten over de Wet kwaliteitsborging? Kijk dan op de website van het Informatiepunt Leefomgeving(externe link).