HOME  |  Bestuur & Organisatie  |  Toespraken burgemeester Strous  |  Toespraak Dodenherdenking 4 mei 2019

Toespraak Dodenherdenking 4 mei 2019

Beste inwoners van Maasgouw,

Elie Wiesel, Nobelprijswinnaar en overlevende van Auschwitz zei ooit:
Er schuilt gevaar in zwijgen en wegkijken.

En ze zei ook: Het tegenovergestelde van liefde is niet haat, maar onverschilligheid.
Dames en heren, jongens en meisjes, daarom moeten we niet wegkijken, maar meedoen!

We staan hier in Heel zogezegd bij het monument Burgerhout.

Dit monument is opgericht voor Willem Heber en Mathieu Rutten.

Ter nagedachtenis aan deze twee dorpsgenoten. Zij hielpen tijdens de Tweede Wereldoorlog onderduikers. Ze zijn in een concentratiekamp om het leven gekomen.
De heer Heber en de heer Rutten waren niet onverschillig. Ze hebben bijgedragen aan de vrijheid van een groot aantal mensen. Andere sprekers, na mij, komen vanavond hier op terug. Een speciaal welkom aan aanwezige familieleden. Fijn dat u er bent.

We hebben net kunnen luisteren naar de gedichten van Luc, Jop, Isa, en Pien. Leerlingen van basisschool de Sleye. Op donderdagochtend 18 april stonden wij, met goed weer samen bij het Burgerhoutmonument aan de Dorpsstraat, waar we vanavond ook wilden zijn. Tijdens een mooie bijeenkomst werd de zorg om het monument overdragen aan de leerlingen van groep 7 door groep 8.

Mijn complimenten aan de school en anderen, die zo het besef van herdenken bij de jeugd bijbrengen. Ze zijn niet onverschillig en doen mee.

Natuurlijk, een groot bevrijdingsfeest vieren in Roermond of Sittard is belangrijk. De jeugd komt allereerst voor al die bekende rappers op het podium. Maar laat ons ook de diepere, historische lading van 4 en 5 mei blijven meegeven aan de jongere generaties en aan nieuwe Nederlanders. Iedereen moet meedoen aan behoud van de vrijheid.

Het jaarthema van het Nationaal Comité 4 en 5 mei voor 2019 luidt “In vrijheid kiezen”.

Khadija Arib is de voorzitter van de Tweede Kamer. Zij schreef dit jaar de thematekst voor het Nationaal Comité: “Democratie komt met een verantwoordelijkheid”. Enkele passages uit haar tekst zijn voor mij zo treffend gekozen dat ik ze u niet wil onthouden: “Een democratie kan ook in vredestijd gevaar lopen. Als mensen, heel geleidelijk, een muur optrekken tussen groepen in de samenleving, en wij dat gewoon vinden. Democratie is meer dan een systeem, het is een manier van leven, een permanent gesprek. Het is een opdracht.”

Arib stelt verder dat radicalisme het grootste probleem is van deze tijd. Daarbij doelt ze op personen, groepen en partijen die niet streven naar overeenstemming tussen mensen, maar die verdeeldheid zaaien. Hoezeer we in Nederland  ook gericht zijn op samenwerken, op vreedzaam samenleven; we weten dat de geschiedenis een andere wending kan nemen. De oorlog mag dan al bijna 75 jaar achter ons liggen, er is nog altijd sprake van antisemitisme en discriminatie, soms sluimerend, soms heel  zichtbaar. Kijk dus niet weg, ben niet onverschillig.

Door vanuit de vrijheid van nu terug te kijken naar de onvrijheid van toen, zien we scherper dan ooit dat een democratie niet alleen geeft maar ook vraagt; namelijk om mee te doen.
We moeten geen groepen uitsluiten maar elkaar juist stimuleren deel te zijn van onze samenleving.  En meedoen, dat kan op verschillende manieren.

Wij leven in Nederland in een vrij land, waar we in maart hebben kunnen kiezen voor de Provinciale Staten. Verderop deze maand, donderdag 23 mei zijn de verkiezingen voor het Europees parlement. Iedereen kan meedoen, niemand mag onverschillig zijn rond het democratisch recht.

Ook via de Anne Frank Stichting kun je meedoen. Ze heeft op internet een interactief lesprogramma ontwikkeld tegen racisme en discriminatie. Stories that Move, heet het. Filmpjes laten leerlingen zien dat jongeren overal in Europa vergelijkbare dingen meemaken. Naast deze persoonlijke invalshoek laat het ook een bredere kijk op de werking van vooroordelen en discriminatie zien. 

Met dit project probeert men jongeren te laten nadenken over hun eigen vooroordelen, maar tegelijkertijd ook weerbaar te maken tegen discriminatie, door hen te laten zien: je staat niet alleen, je kunt actie ondernemen. Geen onverschilligheid, maar een manier van meedoen.

Op 12 september 2019 wordt het startschot voor de Nederlandse viering van 75 jaar vrijheid gegeven in Mesch, Zuid Limburg. Gedurende de daaropvolgende maanden tot 5 mei 2020 viert heel Nederland de bevrijding.

In Maasgouw herdenken en vieren we dit op verschillende momenten van september 2019 tot en met januari 2020. Het college van B&W ondersteunt de initiatieven die in elk dorp ontwikkeld worden om de komende maanden te herdenken en 75 jaar bevrijding te vieren. De eerste presentaties van initiatieven uit alle kernen, de creativiteit en de wil tot samenwerken, zijn hartverwarmend. Samen in Maasgouw, van dorp naar dorp.

We hopen dat alle inwoners bij een of meerdere bijeenkomsten meedoen en aanwezig zullen zijn. We geven elke keer de fakkel van democratie en vrijheid door van dorp naar dorp, zoals onze bevrijders ook van dorp naar dorp de vijand verdreven en de vrijheid teruggaven.

Samen meedoen voor een vrij en betrokken Maasgouw