HOME  |  Bestuur & Organisatie  |  Toespraken burgemeester Strous  |  Toespraak Brigade Piron, 6 september 2018

Toespraak Brigade Piron, 6 september 2018

Wij zijn hier voor de 74e weer bij elkaar om de bevrijding van Thorn op 25 september 1944 te herdenken. Een herdenking die plaatsvindt in roerige tijden als wij kijken naar het toneel van de wereldpolitiek. Wij hoeven de krant maar op te slaan en lezen er de berichten over spanningen of oorlogsdreiging. Ze komen ons als het ware tegemoet. Nucleaire verdragen worden opgezegd, in Afghanistan is de Taliban weer in het offensief, in Syrië is het front verplaatst naar de provincie Idlib, in Jemen wordt de hoofdstad Sanaa bestookt en in Oost-Oekraïne vinden nog steeds geweldplegingen plaats rondom de steden Donetsk en Luhansk.

De oorlogsgebieden die ik in mijn opsomming vermeld zijn selectief gekozen omdat ze actueel zijn. Het zijn de spanningsvelden Maar er zijn wereldwijd - voornamelijk in Afrika, maar ook in Azië – talloze brandhaarden waar het geweld overheerst en groepen mensen elkaar naar het leven staan. We raken gewend aan het nieuws hierover en het lijkt zo ver weg.

In de nasleep van de Tweede Wereldoorlog maakte zich een soortgelijke oorlogsmoeheid van de mensen eigen. Het menselijk leiden en de oorlogsschade waren zo groot, dat er slechts één gedachte door de hoofden van de toenmalige politieke en militaire leiders speelde: nooit meer oorlog!

Na de Tweede Wereldoorlog waren het de geallieerde machten die een systeem bedachten van collectieve veiligheid, een systeem waarbij door het plegen van onderling overleg politieke spanningen worden weggenomen. De dragers van het systeem waren de Verenigde Naties. De bedoeling van de oprichting van de Verenigde Naties was, om een forum of platform te scheppen voor dit onderling overleg tussen de naties.

De oprichting van de Verenigde Naties was weliswaar een stap in de goede richting, maar kon het toekomstig oorlogsgeweld niet voorkomen. De instelling mist het vermogen om resoluties af te dwingen. Er is geen krachtige politiemacht beschikbaar, die vrede kan afdwingen en vijandelijke groepen van elkaar kan scheiden. Steeds opnieuw blijken de machtsaspiraties van vele staten en hun leiders niet te voorkomen.

Het menselijke verstand, dat ons dwingt tot matigheid en toegeeflijkheid, schiet nog vaak te kort en delft meestal het onderspit tegenover het streven naar macht, bezit en geweld.

Het is een hele opgave voor ons om ons te verplaatsen in de gedachtewereld van de soldaten van de Brigade Piron in september, oktober en november 1944. Tijdens hun opmars, vanuit Brussel, via Leopoldsburg en Bree, naar Kessenich en vervolgens Thorn moesten zij vele hindernissen overwinnen. Er werd hard gevochten bij de Zuid-Willemsvaart bij Bree en ook in Thorn kwamen zij niet in een gespreid bed.

Hun eerste gedachte was overleven.
Ondertussen moesten zij kameraden betreuren, die vielen in de strijd. In Thorn hoeven wij maar te kijken naar de gedenkplaquette op de Kerkberg. Daar staan de namen van de gevallenen opgesomd. Van sommigen weten wij het verhaal achter hun dood: onderluitenant Freddy Verhaegen, soldaat Tegelbeckers, onderluitenant Rogge, sergeant Silbermann.

Een tweede gedachte van de soldaten was hoe de vijand – de Duitsers – te verdrijven en de burgerbevolking te bevrijden van het dwingende juk van de nazi’s. Hebben zij ook kunnen nadenken over de politieke toestand na de oorlog? Aan een situatie waarin oorlog en geweld verbannen waren? Hoe zullen zij zich een dergelijke toestand hebben voorgesteld?
Werden zij gedreven door persoonlijke idealen?

In het hier en nu spelen idealen, tradities en geloof nog steeds een grote rol. En in al onze menselijke beperktheid, waarin vooroordelen en irrationele emoties onze blik vaak vertroebelen, moeten we ernaar streven niet onverschillig weg te kijken maar te handelen naar deze idealen.

Voor ons vormen de soldaten van de Brigade Piron een voorbeeld.
Door hun idealen, inzet, strijd, maar ook verlies konden wij verder leven in vrijheid.
Alleen al door deze voorbeeldfunctie moeten wij de veteranen van de Brigade Piron koesteren, hun daden blijven gedenken en hun verhalen blijven vertellen. Juist ook in deze tijd met de goede bedoelingen van de Verenigde Naties en hun beperkte doorzettingsmacht.